جامعه سرمایه داری و تولید مجازات، منوچهر دوستی

زندانی سیاسی آزاد باید گردد
زندانی سیاسی آزاد باید گردد

اگر به زندان از منظر تولیدی نگاه کنیم، ملاحظه خواهد شد که این پدیده یا دستگاه محصول تاریخی جامعه طبقاتی بطور عام و جامعه سرمایه¬داری بطور اخص جهت تولید مجازات است.
مجازات به این دلیل تولید می شود که این سیستم به خودش پاسخ می دهد و نه به جامعه و به همین دلیل:
ـ 1: مشکلات اجتماعی را فرافکنی می کند
ـ 2: از خود رفع خطر می کند.
هر دو مورد ولی با یک سیستم توضیح و پوشش داده می شوند. سیستمی قضایی، که یک پایه مشترک اجتماعی و اقتصادی آنها را به هم پیوند می دهد.
به همین دلیل در جامعه و سیستمی که زندان قاعده آنست، همیشه بحثی دائمی تحت عنوان انواع مجازات آنرا همراهی می کند. ابزار آلات مجازات را نیز انواع مجازات بخودی خود تعیین می کند.
بدنبال این سلسله، در چنین سیستمی بطور منطقی همواره موردی بنام „جرم“ و „مجرم“ هم شناخته و تعریف شده¬اند. البته بایستی گفت که موضوع دقیقا به اینصورت است که این سیستم بنا به دارا بودن موقعیت تولید چنین وضعیتی، خودش پیشاپیش جرم را برسمیت شناخته- البته خودش منکر آنست- و ناچارا همواره نیازمند ناظران و متخصصان و جاسوسانی است، تا „مجرم“ چنین واقعیتی را نیز بیابند، تعیین و محاکمه کنند و به این ترتیب سیکل تولید مجازات را به سرانجام رسانند.
سیستم تولیدی مجازات همواره با دو نوع کیفیت خود را رو در رو می بیند، که یکی از این دو کیفیت تحت نام „سیاسی“، مثل اینکه گفته شود تولید مرغوب، نام گذاری شده است. و در نتیجه بر خلاف مورد اول که تحت عناوین مختلفی از جمله دزدی، فحشا، قاچاق، شرارت و و…….به سادگی جامعه را دست به سر می کند، در این مورد- مورد دوم و یا سیاسی- ناگزیر از اجرا و رعایت مراسمی است، تا جامعه را الزاما بدان مجازات متقاعد کند.
بدین نحو اگر باز هم از منظر تولید اجتماعی به این موضوع ادامه دهیم، اینگونه قابل توجیه است که مورد اول نقش زیربنا و مورد دوم و یا سیاسی نقش روبنا را بازی می کند و سیستم مجازات برای آنکه فرافکنی¬اش در مورد زیربنا را از دسترس تعرض و پرسشگری خارج سازد، ناگزیر است با تمامی توان سر روبنا را زیر آب کند، تا از پاسخ مربوط به زیربنا در امان بماند.
موقعیت و چگونگی روبنا در اینجا و در نسبتی مستقیم، بیانگر عمق و سطح زیربنای این ماجراست و چگونگی سیستم تولید مجازات خود بیانگر شدت و ضعف مبارزه طبقاتی در هر سیکل تولید آن است.
موضوع اما در اینجا خاتمه نمی یابد، زیرا سیستمی که مجازات بخشی از تولیداتش را در بر می گیرد، بخش دیگر تولیدات آن در دیگر عرصه¬ها هم چیزی جز اعمال خشونت نیست. کافی است تنها نگاهی هر چند سطحی به موقعیت انسانها در ارتباط با کارشان و وضعیت معیشت آنها، به موقعیت بیکاران و زنان و کودکان در جامعه امروز بیاندازیم و ترسی را برانداز کنیم که سرتا پای این جامعه را بطور آشکار و نهان در بر گرفته است.
در واقع این سیستم به گونه¬ای تردستانه، آنچه را خود مسبب آن است، به تک تک „شهروندان“ش نسبت می دهد، و این امکان ندارد، مگر با اعمال قدرت و شرارتی که تنها در توان خود همین دولت¬های سرمایه¬داری (مولد مجازات) نهفته است.
این است که سیاست به معنای وسیعا انسانی امروزه نمی تواند چیزی باشد جز اعتراضی طبقاتی به دلیل آنکه باید خواهان محو کل زندان و دستگاه مجازات باشد و چرخاندن نگاه جامعه به آن اساسی که تولید مجازات و زندان، زندانی، جرم و …. بخشی از مطلوبیت و ضرورت وجودی آن است.
در نتیجه در ادامه باید سیستم اعتراض را هم مورد دقت و توجه قرار داد، که آیا زندان و بنیادهای آن را مورد پرسش قرار می دهد، یا آینکه مجازات را بهانه¬ای قرار می دهد، تا با آن خود را مرکز توجه قرار دهد و صرفا به ایجاد فضای ترحم بپردازد و به علاوه چرخه تولید زندان و مجازات را به حال خود بگذارد. در نتیجه اعتراضی که چنین حقیقتی را در نظر نگیرد، خود واقعیت معیوب و اعتراض ناکارآمدی است.
نکته دیگر اینکه زندان را با توجه به موقعیتی که این سیستم به انسانها تحمیل کرده است، بایستی به عنوان بخشی از مجموعه درآمدهای آن در نظر بگیریم. در واقع این تنها فرد محکوم نیست که متحمل زندان و مجازات می شود، بلکه کل جامعه در این وضعیت گرفتار است و به بیانی دیگر مجموعه زمان زندان و مجازات را اگر به نسبت کل جامعه تقسیم کنیم، هر کس در جامعه امروز سرمایه¬داری مشمول مدت زمان معینی سرانه زندان و انواع مجازات می شود.
دلیل قضیه این است که اساسا جرم واقعیتی اجتماعی است و رابطه و نسبت طبقاتی موجود میان انسانها به ما این امکان را می دهد تا بطور دقیق این حقیقت تلخ درصد سهمبری آن را درک و محاسبه کنیم.
به این ترتیب جامعه سرمایه داری در ارتباط با موضوع زندان و مجازات هم دقیقا یک شرکت سهامی است، که به هر انسان سهمی از آن اختصاص می یابد.
August 2011

Schreibe einen Kommentar

Deine E-Mail-Adresse wird nicht veröffentlicht. Erforderliche Felder sind mit * markiert.

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.